22. mars 2007
Ég skrapp til Íslands yfir helgina... að fagna fimmtugsafmælinu hennar mömmu... það var haldin stórveisla á föstudagskvöldinu og ég fékk þann heiður að vera veislustjóri... ég reyndi hvað ég gat að stjórna skemmtidagskránni... en átti í smá erfiðleikum með að nota míkrófóninn (man ekki hvað heitir á íslensku), svona í byrjun... en það reddaðist... ég hélt svo smá ræðu mömmu til heiðurs og fylgir hún hér...
"Þann 22. mars 1957 fæddist Ásta María Björnsdóttir, hún mamma mín. Hún er önnur dóttir hjónanna Friðgerðar Sirrey Kolbeinsdóttur og Björns Kristjánssonar. Seinna bættist systrahópnum og urðu þær alls þrjár systurnar.
Mér þótti alltaf gaman að heyra ömmu og afa segja sögur af mömmu sem barni. Amma hóf alltaf sögurnar á því að segja frá ljósu lokkunum með blik í augum. “Hún Maja mín var alltaf eins og engill, með ljósa lokka og þessi ljósbláu augu”. Afi tók þá yfirleitt við og sagði glottandi sögur af uppátækjasama englinum, sem var löngu áður en hún varð svona hávaxin eins og við þekkjum hana i dag, mun stærri en allir hinir að hennar eigin mati. Af mínum dómi var hún mjög uppátækja samur krakki þó svo að hún hafi ekki beint verið að brjóta af sér. Hún leit út eins og engill, en var um leið sannkölluð prinsessa, hávær og fyrirferðamikil, byrjaði strax að skrá sig í sögubækur allra þeirra sem á vegi hennar urðu.
Ásta María tók eina önn til stúdentsprófs en fór svo í námsleyfi. Seinna, eða stuttu eftir þrítugt fór hún og lærði í fóstruskóla íslands og varð fóstra eins og það hét á þeim tíma. Á meðan á því stóð var hún eiginkona, mamma, húsbyggjandi, námskona og útivinnandi allt í einu, og að mínu mati er ekki hægt að segja að neitt af því hafi verið í hjáverkum. Hún vann í nokkur ár sem fóstra, og á meðan breyttist starfstitill hennar í leikskólakennari. Hún skellti sér svo í framhaldsnám í stjórnun, og eftir stutta vist sem aðstoðarleikskólastjóri tók hún við leikskólastjórastöðu á leikskólanum Hvammi, þar sem hún stundar sína vinnu af dugnaði í dag. Samhliða þessu öllu hefur hún tekið þátt í bæjarmálunum hér í Hafnafirði, setið í nefndum og er núna varaformaður Samfylkingarinnar í Hafnafirði.
Ásta María flutti úr heimahúsum mjög ung, þá ekki nema 17 ára. Þegar hún var tvítug hóf hún búskap með þáverandi kærusta sínum verðandi unnusta og miklu miklu seinna eiginmanni, honum Steini Steinseni. Enginn er alveg fullkominn eins og við öll vitum en Steinn og Maja vega mjög upp á móti hvort öðru og eru því næstum fullkomin heild.
Ásta María hélt áfram að fullorðnast hratt og örugglega og eignasðist sitt fyrsta barn með honum Steini sínum þann 2. mars 1979, hana Steinunni Dögg, þá ekki nema 22 ára. Þó svo að ástin hafi ekki dvínað milli kærustuparsins liðu sex ár áður en annað barn kom í heiminn. Það gerðist 15 maí 1985 þegar Steinarr Logi kom með látum. 31. júlí 1987 giftu þau skötuhjúin sig loksins og er Auðun, örverpið sem fæddist 19. janúar 1993, þeirra eina barn sem ekki fæddist í lausaleik.
Ásta María hefur eins og allir mörg hlutverk; til dæmis er hún,samstarfsfélagi, systir, vinkona, eiginkona og móðir. Hún er mamma mín og þekki ég hana því best í því hlutverki þó svo að ég hafi spurnir af öllum hinum líka. Mig langar mig að reyna að segja í nokkrum orðum hvernig og af hverju mér finnst hún bara best.
Ég á svo margar fallegar minningar af henni mömmu minni. Og sama hvað ég hef reynt að setja þær upp í stuttu máli, virðist það vera efni í heila bók að telja upp allt sem mig langar svo að segja. Það er bara svo margt gott um þessa fallegustu konu sem ég þekki að segja. Og ég ætla því að stikla á stóru.
Mér finnst mamma eiginlega alltaf hafa verið með bók í annarri, eða nýbúin að klára eina sem hún varð bara að segja frá... og bækur í bland við Mömmu-mat...sem er alltaf bestur... er einhvernvegin órjúfanleg heild....
Ég man oft eftir mömmu með bók í annarri og sleif í hinni fyrir framan eldavélina. Þetta þýddi yfirleitt að það væri hrísgrjónagrautur í matinn... enda tekur það langan tíma að gera hrísgrjónagraut... og til að ná fram rétta bragðinu þarf að standa við eldavélina og hræra í grautnum.... svona sirka í hvert skipti sem þarf að fletta í bókinni... og til að rugla ekki tímasetningunni á hræringunum var eins gott að trufla ekki við lesturinn... mamma gerir að sjálfsögðu besta hrísgrjónagraut í heimi... þó hann hafi einstaka sinnum brunnið við, en þá er bara mál að taka ekki alveg úr botninum... þetta hefur orðið mín hugmynd af góðri eldamennsku og jafnvel bara af lífinu sjálfu, spurning um að skemmta sér við framkvæmdina, taka sér góðan tíma og krydda með ást... og svo ef það brennur við er bara mál að beina athyglinni að innihaldi bókarinnar sem varð kveikjan að þessu öllu saman....
En þó svo að ævintýri bókanna heilla mömmu, þá hafa hversdagsleg ævintýri fjölskyldunnar verið henni mikilvægari. Við matarborðið á Öldugötunni eru iðulega rædd mál líðandi stundar. Allir taka þar virkan þátt og oftast tekist á málefnunum frá ólíkum sjónarmiðum. Þar hefur hún kennt mér að trúa alltaf á það besta í fólki, gera svo almennt ráð fyrir því besta og takast bara á við þessu örfáu skipti sem það næst besta varð raunin.
Hún er yndislega þolinmóð, og held ég fáir sem geta gengið í hennar fótsporum hvað það varðar...Þegar ég var yngri og ekki búin að ná tökum á skapi mínu... brutust stundum stundum út i reiðisköst hjá litlu prinsessunni hennar... mamma sat þá þolinmóð og hlustaði á grát og öskur og reyndi hvað hún gat að bjarga veraldlegum hlutum frá útlimunum sem virtust þeysast um í stjórnleysi... þegar því mesta hafði verið hleypt út og fyrir framan mömmu sat lítil stelpa sem kunni ekki að hætta... strauk hún mér blíðlega og sagði mér að líta upp og sjá að heimurinn hafði ekki snúið baki við mér heldur ég við honum... og í einni andrá varð allt gott aftur...
Ég gæti haldið endalaust áfram að telja upp sögur af því hvernig mamma er bara ein af sinni tegund... En það sem stendur uppur, og mér hefur alltaf verið ljóst er að það mikilvægasta sem hún hefur gefið mér, er vináttan. Því í stað þess að vera bara mamman... hefur svo oft valið að taka sér stöðu sem vinkonan. Vinkonan sem kannski stundum hefur svörin, en er samt oftast bara tilstaðar, tilbúin að hlusta, hugga, eða samgleðjast. Taka þátt og skipta sér af sem jafningi, traustur félagi.
Það er erfitt að meta hversu verðmætt það er að er að eiga góða mömmu. Mömmu sem líka er vinkonan, fyrirmynd, bara best. Mér finnst ég allavega vera rosalega heppin að hafa fengið í vöggugjöf bestu mömmu í heimi. Mömmu sem hefur elskað mig skilyrðislaust frá því ég fæddist. Mömmu sem hefur svo mikla trú á mér að ég held að engin fjöll séu mér ókleif. Mömmu sem finnur sér alltaf tíma til að hugga mig þegar ég er sorgmædd og hlæja með mér þegar allt er svo skemmtilegt. Án hennar gæti lífið orðið svo miklu erfiðara. Án hennar væri engin Steinunn Dögg.
Það sem mótar okkur í lífinu eru fyrirmyndirnar okkar, fólkið sem við lítum upp til og dáum, og vonumst til að ná að líkjast að einhverju leiti. Mamma er mín stærsta fyrirmynd. Mamma er hetjan sem mér langar til að líkjast, konan sem viðurkennir að hún er ekki óhrædd, heldur horfist í augu við ótta sinn og tekst á við hann...fyrir mér er ekkert sem mamma ekki getur. Þegar ég hef verið hrædd eða tvístígandi, hefur hún staðið við bak mér, klappað mér á öxlina og sagt, þú getur þetta!!!! Eins harkalegt og það hljómar hefur hún sinn eftir sinn kastað mér útí djúpulaug lífsins og sagt mér að synda sjálf. Og um leið og hún hefur kennt mér og sannfært mig um að ég geti allt alveg sjálf... þá er það oft klappið á öxlina, naflastrengurinn sem ekki slitnar þó jafnvel höf og lönd skilja okkur að, sem gefur mér styrkinn til að geta allt, alveg sjálf.
Sum skref eru þyngri en önnur, en þau eru öll svo viðráðanleg þegar ég hef bestu klappstýru í heimi til að hvetja mig áfram, takk fyrir allt :)
Þegar svo kom að því að velja afmælisgjöfina fannst mér hún þurfa að vera táknræn fyrir þennan sterka streng sem tengir okkur saman... mamma hefur alltaf verið alveg endalaust dugleg að hvetja mig áfram.... og í að telja trú um að ég geti allt... NEMA þegar kemur að fínhreyfingum... ég lærði til dæmis aldrei að púsla því mömmu fannst svo fyndið að sjá mig lemja púsluspilin saman með hamri að hún ákvaðað mín lausn væri bara betri... henni þótti ekki mikilvægt að kenna mér að teikna þegar við gátum setið og reiknað í staðin... og svo er það þetta með að klippa og líma og skreyta... henni finnst ég bara ekki klippa beint....
En þar sem ég get allt, það segir mamma mín að minnsta kosti... varð ég að sanna að ég get alveg klippt út, límt og fundið þessa listrænu hlið í sjálfri mér....svo afmælisgjöfin er að sjálfsögðu ofurfínleg listræn klippimynd af okkur vinkonunum....
Þín einkadóttir
Steinunn Dögg ÁstuMaríudóttir Steinsdóttir Steinsen"
Steinarr Logi tók svo strax við og sagði að þar sem hann er svo fullkomin varð afmælisgjöfin frá honum innrömmuð ljósmynd af honum... árituð af honum sjálfum... og svo sannfærði hann gesti og afmælisbarn um að þessi mynd yrði svo verðmæt að hún myndi geta farið með hele familien í heimsreisu á efriárunum fyrir söluvirði hennar...
Þetta var alveg rosalega skemmtilegt afmæli... ég hlakka svo til að verða 50... því svo ég ætli að gera allt hitt fyrst... en með foreldra mína sem fyrirmyndir getur ekki annað verið en það verði stórkostlegt að halda uppá hálfrar aldra afmælið :)
"Þann 22. mars 1957 fæddist Ásta María Björnsdóttir, hún mamma mín. Hún er önnur dóttir hjónanna Friðgerðar Sirrey Kolbeinsdóttur og Björns Kristjánssonar. Seinna bættist systrahópnum og urðu þær alls þrjár systurnar.
Mér þótti alltaf gaman að heyra ömmu og afa segja sögur af mömmu sem barni. Amma hóf alltaf sögurnar á því að segja frá ljósu lokkunum með blik í augum. “Hún Maja mín var alltaf eins og engill, með ljósa lokka og þessi ljósbláu augu”. Afi tók þá yfirleitt við og sagði glottandi sögur af uppátækjasama englinum, sem var löngu áður en hún varð svona hávaxin eins og við þekkjum hana i dag, mun stærri en allir hinir að hennar eigin mati. Af mínum dómi var hún mjög uppátækja samur krakki þó svo að hún hafi ekki beint verið að brjóta af sér. Hún leit út eins og engill, en var um leið sannkölluð prinsessa, hávær og fyrirferðamikil, byrjaði strax að skrá sig í sögubækur allra þeirra sem á vegi hennar urðu.
Ásta María tók eina önn til stúdentsprófs en fór svo í námsleyfi. Seinna, eða stuttu eftir þrítugt fór hún og lærði í fóstruskóla íslands og varð fóstra eins og það hét á þeim tíma. Á meðan á því stóð var hún eiginkona, mamma, húsbyggjandi, námskona og útivinnandi allt í einu, og að mínu mati er ekki hægt að segja að neitt af því hafi verið í hjáverkum. Hún vann í nokkur ár sem fóstra, og á meðan breyttist starfstitill hennar í leikskólakennari. Hún skellti sér svo í framhaldsnám í stjórnun, og eftir stutta vist sem aðstoðarleikskólastjóri tók hún við leikskólastjórastöðu á leikskólanum Hvammi, þar sem hún stundar sína vinnu af dugnaði í dag. Samhliða þessu öllu hefur hún tekið þátt í bæjarmálunum hér í Hafnafirði, setið í nefndum og er núna varaformaður Samfylkingarinnar í Hafnafirði.
Ásta María flutti úr heimahúsum mjög ung, þá ekki nema 17 ára. Þegar hún var tvítug hóf hún búskap með þáverandi kærusta sínum verðandi unnusta og miklu miklu seinna eiginmanni, honum Steini Steinseni. Enginn er alveg fullkominn eins og við öll vitum en Steinn og Maja vega mjög upp á móti hvort öðru og eru því næstum fullkomin heild.
Ásta María hélt áfram að fullorðnast hratt og örugglega og eignasðist sitt fyrsta barn með honum Steini sínum þann 2. mars 1979, hana Steinunni Dögg, þá ekki nema 22 ára. Þó svo að ástin hafi ekki dvínað milli kærustuparsins liðu sex ár áður en annað barn kom í heiminn. Það gerðist 15 maí 1985 þegar Steinarr Logi kom með látum. 31. júlí 1987 giftu þau skötuhjúin sig loksins og er Auðun, örverpið sem fæddist 19. janúar 1993, þeirra eina barn sem ekki fæddist í lausaleik.
Ásta María hefur eins og allir mörg hlutverk; til dæmis er hún,samstarfsfélagi, systir, vinkona, eiginkona og móðir. Hún er mamma mín og þekki ég hana því best í því hlutverki þó svo að ég hafi spurnir af öllum hinum líka. Mig langar mig að reyna að segja í nokkrum orðum hvernig og af hverju mér finnst hún bara best.
Ég á svo margar fallegar minningar af henni mömmu minni. Og sama hvað ég hef reynt að setja þær upp í stuttu máli, virðist það vera efni í heila bók að telja upp allt sem mig langar svo að segja. Það er bara svo margt gott um þessa fallegustu konu sem ég þekki að segja. Og ég ætla því að stikla á stóru.
Mér finnst mamma eiginlega alltaf hafa verið með bók í annarri, eða nýbúin að klára eina sem hún varð bara að segja frá... og bækur í bland við Mömmu-mat...sem er alltaf bestur... er einhvernvegin órjúfanleg heild....
Ég man oft eftir mömmu með bók í annarri og sleif í hinni fyrir framan eldavélina. Þetta þýddi yfirleitt að það væri hrísgrjónagrautur í matinn... enda tekur það langan tíma að gera hrísgrjónagraut... og til að ná fram rétta bragðinu þarf að standa við eldavélina og hræra í grautnum.... svona sirka í hvert skipti sem þarf að fletta í bókinni... og til að rugla ekki tímasetningunni á hræringunum var eins gott að trufla ekki við lesturinn... mamma gerir að sjálfsögðu besta hrísgrjónagraut í heimi... þó hann hafi einstaka sinnum brunnið við, en þá er bara mál að taka ekki alveg úr botninum... þetta hefur orðið mín hugmynd af góðri eldamennsku og jafnvel bara af lífinu sjálfu, spurning um að skemmta sér við framkvæmdina, taka sér góðan tíma og krydda með ást... og svo ef það brennur við er bara mál að beina athyglinni að innihaldi bókarinnar sem varð kveikjan að þessu öllu saman....
En þó svo að ævintýri bókanna heilla mömmu, þá hafa hversdagsleg ævintýri fjölskyldunnar verið henni mikilvægari. Við matarborðið á Öldugötunni eru iðulega rædd mál líðandi stundar. Allir taka þar virkan þátt og oftast tekist á málefnunum frá ólíkum sjónarmiðum. Þar hefur hún kennt mér að trúa alltaf á það besta í fólki, gera svo almennt ráð fyrir því besta og takast bara á við þessu örfáu skipti sem það næst besta varð raunin.
Hún er yndislega þolinmóð, og held ég fáir sem geta gengið í hennar fótsporum hvað það varðar...Þegar ég var yngri og ekki búin að ná tökum á skapi mínu... brutust stundum stundum út i reiðisköst hjá litlu prinsessunni hennar... mamma sat þá þolinmóð og hlustaði á grát og öskur og reyndi hvað hún gat að bjarga veraldlegum hlutum frá útlimunum sem virtust þeysast um í stjórnleysi... þegar því mesta hafði verið hleypt út og fyrir framan mömmu sat lítil stelpa sem kunni ekki að hætta... strauk hún mér blíðlega og sagði mér að líta upp og sjá að heimurinn hafði ekki snúið baki við mér heldur ég við honum... og í einni andrá varð allt gott aftur...
Ég gæti haldið endalaust áfram að telja upp sögur af því hvernig mamma er bara ein af sinni tegund... En það sem stendur uppur, og mér hefur alltaf verið ljóst er að það mikilvægasta sem hún hefur gefið mér, er vináttan. Því í stað þess að vera bara mamman... hefur svo oft valið að taka sér stöðu sem vinkonan. Vinkonan sem kannski stundum hefur svörin, en er samt oftast bara tilstaðar, tilbúin að hlusta, hugga, eða samgleðjast. Taka þátt og skipta sér af sem jafningi, traustur félagi.
Það er erfitt að meta hversu verðmætt það er að er að eiga góða mömmu. Mömmu sem líka er vinkonan, fyrirmynd, bara best. Mér finnst ég allavega vera rosalega heppin að hafa fengið í vöggugjöf bestu mömmu í heimi. Mömmu sem hefur elskað mig skilyrðislaust frá því ég fæddist. Mömmu sem hefur svo mikla trú á mér að ég held að engin fjöll séu mér ókleif. Mömmu sem finnur sér alltaf tíma til að hugga mig þegar ég er sorgmædd og hlæja með mér þegar allt er svo skemmtilegt. Án hennar gæti lífið orðið svo miklu erfiðara. Án hennar væri engin Steinunn Dögg.
Það sem mótar okkur í lífinu eru fyrirmyndirnar okkar, fólkið sem við lítum upp til og dáum, og vonumst til að ná að líkjast að einhverju leiti. Mamma er mín stærsta fyrirmynd. Mamma er hetjan sem mér langar til að líkjast, konan sem viðurkennir að hún er ekki óhrædd, heldur horfist í augu við ótta sinn og tekst á við hann...fyrir mér er ekkert sem mamma ekki getur. Þegar ég hef verið hrædd eða tvístígandi, hefur hún staðið við bak mér, klappað mér á öxlina og sagt, þú getur þetta!!!! Eins harkalegt og það hljómar hefur hún sinn eftir sinn kastað mér útí djúpulaug lífsins og sagt mér að synda sjálf. Og um leið og hún hefur kennt mér og sannfært mig um að ég geti allt alveg sjálf... þá er það oft klappið á öxlina, naflastrengurinn sem ekki slitnar þó jafnvel höf og lönd skilja okkur að, sem gefur mér styrkinn til að geta allt, alveg sjálf.
Sum skref eru þyngri en önnur, en þau eru öll svo viðráðanleg þegar ég hef bestu klappstýru í heimi til að hvetja mig áfram, takk fyrir allt :)
Þegar svo kom að því að velja afmælisgjöfina fannst mér hún þurfa að vera táknræn fyrir þennan sterka streng sem tengir okkur saman... mamma hefur alltaf verið alveg endalaust dugleg að hvetja mig áfram.... og í að telja trú um að ég geti allt... NEMA þegar kemur að fínhreyfingum... ég lærði til dæmis aldrei að púsla því mömmu fannst svo fyndið að sjá mig lemja púsluspilin saman með hamri að hún ákvaðað mín lausn væri bara betri... henni þótti ekki mikilvægt að kenna mér að teikna þegar við gátum setið og reiknað í staðin... og svo er það þetta með að klippa og líma og skreyta... henni finnst ég bara ekki klippa beint....
En þar sem ég get allt, það segir mamma mín að minnsta kosti... varð ég að sanna að ég get alveg klippt út, límt og fundið þessa listrænu hlið í sjálfri mér....svo afmælisgjöfin er að sjálfsögðu ofurfínleg listræn klippimynd af okkur vinkonunum....
Þín einkadóttir
Steinunn Dögg ÁstuMaríudóttir Steinsdóttir Steinsen"
Steinarr Logi tók svo strax við og sagði að þar sem hann er svo fullkomin varð afmælisgjöfin frá honum innrömmuð ljósmynd af honum... árituð af honum sjálfum... og svo sannfærði hann gesti og afmælisbarn um að þessi mynd yrði svo verðmæt að hún myndi geta farið með hele familien í heimsreisu á efriárunum fyrir söluvirði hennar...
Þetta var alveg rosalega skemmtilegt afmæli... ég hlakka svo til að verða 50... því svo ég ætli að gera allt hitt fyrst... en með foreldra mína sem fyrirmyndir getur ekki annað verið en það verði stórkostlegt að halda uppá hálfrar aldra afmælið :)
